TypeStars en ons geheugen

Ons geheugen maakt ons tot wat en wie we zijn. Hoe deze opslagplaats van kennis en ervaring precies is georganiseerd is nog grotendeels een mysterie, maar we onderscheiden drie nauw samenwerkende hoofdafdelingen.

1. Werkgeheugen
Van het werkgeheugen of korte-termijn geheugen zijn we ons het meest bewust. Hier speelt ons doen en denken zich af. We beseffen iets op het moment dat het in het werkgeheugen staat. Het werkgeheugen is vluchtig. Wat ons bezighoudt kan van de ene op de andere seconde veranderen. We zijn verdiept in een boek en vervolgens gaat de telefoon en zijn we met onze gedachten totaal ergens anders.

2. Autobiografisch geheugen
Het autobiografisch geheugen is het boek van ons leven. Hierin staat alles dat we ooit hebben meegemaakt en geleerd. Dit boek is zo dik dat de inhoudsopgave een boek op zich is en daardoor kunnen we lang niet alles (snel) terugvinden. Als we over iets nadenken laden we voortdurend informatie uit het autobiografische geheugen in het werkgeheugen.

3. Procedureel geheugen
In het procedurele of motorische geheugen zijn alle handelingen vastgelegd die we kunnen verrichten zonder er bij na te denken. Eten, lopen, fietsen, spreken, schrijven ... meestal gaat het automatisch en zijn we ons niet bewust van de ingewikkelde spierbewegingen die nodig zijn om voedsel te kauwen en te slikken en tussentijds ook nog met onze tafelgenoten te praten.

Automatismen
Maar ... alles wat in het procedurele en het autobiografische geheugen staat is begonnen in het werkgeheugen. Eten, lopen, fietsen, spreken, schrijven ... we hebben het allemaal moeten leren, stap voor stap, met vallen en opstaan en vooral door veel te oefenen. Tijdens de eerste autorijles was het werkgeheugen uitsluitend bezig met autorijden. De bediening van het voertuig (schakelen, richting aangeven!), andere weggebruikers, de regels van het verkeer, de opmerkingen van de instructeur. Aan het avondeten heb je vast niet gedacht en na afloop van de les stond het zweet je op de rug en dacht je misschien wel dat je het nooit zou leren.

Naarmate je langer achter het stuur zat werden steeds meer handelingen overgeheveld van het werkgeheugen naar het procedurele geheugen. Op een gegeven moment ging het schakelen vanzelf, gaf je automatisch richting aan, anticipeerde je op het gedrag van medeweggebruikers en kon je tegelijkertijd met de instructeur over koetjes en kalfjes praten. Na een paar weken of maanden was autorijden een automatisme geworden. Je dacht er niet meer bij na en het werkgeheugen was vrij om zowel op het verkeer te letten als een boodschappenlijstje voor het avondeten op te stellen.

Spreek- en toetsenbordvaardigheid
Spreken, handmatig schrijven, alle spierbewegingen zitten in het procedurele geheugen en het hele werkgeheugen is beschikbaar om te bedenken wàt je wilt zeggen of schrijven. Zo is het van oudsher gegaan, tot de computer en het internet gemeengoed werden en mensen steeds vaker gingen communiceren via het toetsenbord, met hun vingers. Typen hebben ze zichzelf geleerd, en dat is te zien. Met twee of vier vingers hameren ze op toetsen die ze steeds moeten zoeken. Typen gaat half-automatisch omdat het nooit goed is aangeleerd, zoals op school wel is gebeurd met lezen en schrijven. Het werkgeheugen is zowel bezig met de bediening van het toetsenbord als met het bedenken van de boodschap en dat gaat ten koste van beide activiteiten.

Didactiek van het typen
Typen is geen vaardigheid die vanzelf komt aanwaaien uit de praktijk van alledag, net zomin als kinderen leren lezen en schrijven uit de krant. Typen moet methodisch en stap voor stap worden aangeleerd om de vaardigheden permanent te verankeren in het procedurele geheugen. Of dat helemaal lukt hangt af de methode, de opzet van de typecursus. Met het eindeloos overtypen van zinnen en goochelen met letters in spelletjes kan weliswaar een zekere vingervlugheid worden verkregen, en zelfs blind typen met 10 vingers worden geleerd, maar als deze vaardigheden niet methodisch worden vastgelegd gaan ze sneller verloren en wordt het persoonlijke potentieel nooit volledig benut. Vergelijk het maar met een toren die snel is opgetrokken, maar na verloop van tijd scheefzakt en afbrokkelt omdat een deugdelijk fundament ontbreekt. Met een stevige fundering kan een toren veel hoger zijn en de jaren trotseren.

Bouwstenen van typevaardigheid
TypeStars gaat uit van de bouwstenen van typevaardigheid: de elementaire bewegingsbanen. Dat zijn de meest efficiënte verplaatsingen van handen en vingers over het toetsenbord in patronen die onuitwisbaar in het spiergeheugen worden 'gebrand'. De rekken, schappen en laden in het magazijn van het procedurele geheugen worden systematisch gevuld, waardoor het magazijn niet alleen beter en sneller toegankelijk is, maar ook veel meer opslagcapaciteit biedt. Ruimte wordt effectiever benut als stenen worden gestapeld in plaats van gestort. Onderzoek heeft aangetoond dat de methodiek van TypeStars niet alleen leidt tot een grote typevaardigheid, maar ook tot betere resultaten bij taal- en rekenvakken en een meer verfijnde motoriek.

De computertypemethode van TypeStars is ontwikkeld over een periode van vijfentwintig jaar. Een kwarteeuw van experimenteren met bewegingsbanen en patronen in verschillende combinaties. Meten, terugkoppelen en verfijnen, aan de hand van nieuwe inzichten gebaseerd op ervaringen van vele duizenden cursisten. Ontdekken dat de manier waarop bewegingspatronen worden verankerd in het motorische geheugen verandert met het stijgen der jaren en vervolgens besluiten om de basiscursus op te splitsen in aparte methoden voor jongeren, jong volwassenen en senioren.

Elke letterreeks, regel en oefening is doordacht en proefondervinderlijk gericht op het verhogen van snelheid en accuratesse. Bij het optimaliseren van de methode is steeds gebruik gemaakt van nieuwe technische mogelijkheden, zoals multimedia en het internet, maar wel toegepast voor zover het functioneel is en aantoonbaar bijdraagt aan het studieresultaat. Geen ellenlange uitleg in videofilmpjes (die vaak bij de tweede vertoning al vervelen) als twee geschreven instructieregels ook volstaan. Geen spectaculaire animaties, waarbij de letters over het scherm buitelen, als tests hebben uitgewezen dat spellend typen veruit het meest effectief is. Kortom, geen typecircus, of zoals Lucille (10) uit Valkenswaard het na het testen van een experimentele typegame in het computerlokaal ten overstaan van haar klas uitdrukte: "Cool spel hoor, maar mogen we nu weer gaan oefenen met TypeStars?"

Kijk voor een proefles op www.TypeStars.com